Sỏi thận là căn bệnh nguy hiểm thường gặp chiếm tỉ lệ lớn – khoảng 30% các bệnh lý về đường tiết niệu. Bệnh xuất hiện ở nam rất nhiều hơn ở nữ.

Độ tuổi mắc bệnh thường từ 20 đến 50 tuổi, ở nữ thì trẻ hơn, từ 20 đến 40 tuổi. Nếu không chữa trị kịp thời, bệnh không chỉ gây đau đớn mà còn gây rất nhiều biến triệu chứng rất nguy hiểm.

Nguyên nhân hình thành sỏi và biến triệu chứng do sỏi gây ra

Phần lớn các trường hợp sỏi thận hình thành do cơ thể không có đủ nước (từ việc mất nước do uống ít nước hoặc tập thể thao quá sức) hay thừa khoáng tinh thể trong nước tiểu. Các vi chất như: canxi, oxalate, axít uric, natri, cystine hay phốt pho kết thành một khối rắnó quang trọng là sỏi thận. Sỏi thận cũng có khả năng ra ngoài qua đường tiểu, nhưng cũng có khả năng ở trong thận, bàng quang hay niệu đạo.

Nhung bien chung nguy hiem cua soi than hinh anh 1
Vị trí sỏi thận trong cơ thể.

Sỏi thận là một dạng của sỏi niệu. Sỏi niệu thường xuất hiện ở địa chỉ có dòng nước tiểu yếu hoặc đường tiểu quá nhỏ, uốn khúc, bị hẹp hay tắc nghẽn. Những vai trò có sỏi thường là thận, niệu quản chậu hoặc sát bàng quang, cổ bàng quang, niệu đạo, lỗ sáo. Sự di chuyển của sỏi, nhất là những sỏi có gai nhọn, sẽ cọ xát vào đường niệu gây ra những cơn đau lưng, đái ra mạch máu nếu sỏi ở thận, niệu quản. Sỏi nằm ở bàng quang, niệu đạo sẽ gây đái buốt, đái rắt, đái khó.

Nếu bị kẹt trong cuống đài thận, sỏi sẽ chèn ép làm bế tắc cuống đài thận nên đài thận giãn nở, lâu dần thận sẽ giãn mỏng như một bai bì nước. Khi các đài thận bị căng trướng nước tiểu, sẽ gây ra ra áp lực cao tác động vào trí não thận và vỏ thận gây ra cơn đau quặn thận.

Khi sỏi cọ xát vào đường niệu, nguy cơ niêm mạc bị phù nề, viêm, là điều kiện rất tốt cho vi khuẩn xâm nhập gây viêm nhiễm đường tiểu. Người bệnh sẽ thấy đau lưng, đái buốt, đái rắt, đái đục. Nhiễm khuẩn nặng sẽ dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng như suy thận. Thận mủ toàn diện có khả năng phải cắt bỏ thận.

Bế tắc đường tiểu làm tồn đọng nước tiểu gây viêm nhiễm lâu ngày sẽ dẫn đến xơ hóa thành đường tiểu, kể cả đài thận. Hậu quả của xơ hóa là hạn chế công việc co bóp đường tiểu, chít hẹp làm bế tắc đường tiểu, tồn đọng nước tiểu.Viêm nhiễm nặng ở đường tiểu còn làm hoại tử đường tiểu, xuất hiện các lỗ rò ở bàng quang, niệu quản. Một số trường hợp bị vỡ thận và vỡ bàng quang do sỏi.

Sự hiện diện lâu ngày của sỏi hai bên niệu quản, hay sỏi thận một bên còn bên kia sỏi niệu, còn dẫn đến hiện tượng vô niệu (không có nước tiểu). Chức năng thận sẽ bị hạn chế nếu có sỏi ở hai bên thận, nhất là khi có sự kết hợp của viêm nhiễm gây ra suy thận.

Điều trị

Tùy cùng kích thước, vai trò và biến triệu chứng của sỏi gây ra mà bác sĩ có các chỉ định can thiệp lấy sỏi khác nhau. Chính vì những biến triệu chứng nguy hiểm mà sỏi thận gây ra, một số trường hợp cần thiết can thiệp cấp cứu để lấy sỏi ngay. Số khác có khả năng trì hoãn lấy sỏi nghĩa là can thiệp lấy sỏi chủ động cùng lịch như mổ lấy sỏi hoặc tán sỏi. Vài trường hợp không cần thiết can thiệp gì đối với sỏi nhỏ không gây các biến triệu chứng đau rất nhiều, đái ra mạch máu hoặc gây biến triệu chứng viêm nhiễm ở thận.

Nhung bien chung nguy hiem cua soi than hinh anh 2
Sỏi thận có khả năng gây rất nhiều biến triệu chứng nguy hiểm.

Về điều trị sỏi thận, cần thiết uống rất nhiều nước, giá rẻ lượng nước tiểu khoảng trên 2,5 lít một ngày; điều trị các đợt nhiễm khuẩn, viêm nhiễm ở thận; điều trị các biến triệu chứng hay các yếu tố thuận lợi rất dễ hình thành sỏi. Khi biết được nguyên nhân hay hàm lượng của sỏi thì phải điều trị cùng nguyên nhân. Ngày nay có rất nhiều phương pháp can thiệp lấy sỏi như: mổ lấy sỏi, tán sỏi ngoài cơ thể và nội soi lấy sỏi, nội soi tán sỏi qua da qua đường…

Cần phải làm gì để đề phòng?

Cách dự phòng rẻ nhất và hữu hiệu nhất là nên uống rất nhiều nước, ít nhất là 2 lít một ngày. Loại sỏi thận hay gặp nhất là sỏi canxi, nên câu hỏi đặt ra là có nên dùng canxi hay không? Câu trả lời là không cấm tuyệt đối, nhưng nên dùng ở cường độ vừa phải. Vì dù nồng độ canxi trong nước tiểu cao, nhưng cũng ít khi kết sỏi do có một số yếu tố ức chế kết tinh canxi.

Theo nghiên cứu, những người uống vitamin C liều cao có nguy cơ bị sỏi thận cao gấp rất nhiều lần so với người khác. Lý do là dùng rất nhiều vitamin C thì thải ra lượng lớn oxalat trong nước tiểu, và oxalat canxi kết tinh thành sỏi. Do đó, nên dùng vitamin C cùng chỉ dẫn của bác sĩ, không được dùng tùy tiện, không nên uống rất nhiều và dùng liều cao dài ngày.

Người mắc bệnh sỏi thận nếu không điều trị kịp thời có khả năng có những biến triệu chứng nguy hiểm, thầm lặng vì viên sỏi sẽ to lên và cản trở đường thải ra nước tiểu, làm cho công việc thận hư hại dần. Do vậy, khi có những triệu triệu chứng như trên thì nên đi khám ngay.

Hơn một nửa số người đã từng bị sỏi thận sẽ tái phát, nên cách rất tốt nhất là chuyển biến cách sống, đặc trưng là khẩu phần ăn và thói quen tập thể dục. Ngoài ra, nếu đã bị sỏi canxi, có khả năng cần thiết phải hạn chế lượng thức ăn có chứa rất nhiều oxalate, canxi, như các loại quả khổ hạnh nhân, sôcôla, chè, rau chân vịt, các loại quả mọng như dâu tây. Ăn kiêng với quy trình ăn ít protein cũng làm hạn chế nguy cơ hình thành sỏi thận.

Triệu triệu chứng của sỏi thận rất đa dạng, nhưng phổ biến nhất là đau thắt lưng âm ỉ và thường nặng lên do một số yếu tố, ví dụ như sỏi di chuyển gây nên cơn đau quặn thận.

Cơn đau quặn thận này có hai dạng: một dạng điển hình và một dạng không điển hình. Nếu dạng điển hình thì đau xuất phát từ vùng hông tức vùng thắt lưng và lan về phía dưới cơ quan sinh dục, thậm chí lan tới mặt trong của đùi, và kèm cùng có khả năng đi tiểu ra mạch máu hoặc không. Những triệu triệu chứng không điển hình là đau có khả năng lan ra vùng thượng vị, và có một số người nhầm với bệnh dạ dày nếu không khám lâm sàng để xác định.

Bệnh nhân quan tâm ăn thịt mỡ có 800 viên sỏi trong bai bì mật

Một người phụ nữ Trung Quốc có khả năng cần thiết phải cân nhắc đến việc ăn kiêng sau khi được các bác sĩ loại bỏ hơn 800 viên sỏi mật khỏi cơ thể.

LEAVE A REPLY